Nepotyzm w pracy – czym jest?

Krótko mówiąc nepotyzm w przypadku pracy to zatrudnianie „znajomych królika” czyli osób, które są nie koniecznie najlepsze na dane stanowisko, ale znają kogo trzeba (posiadają znajomości).

Zatem kumoterstwo w pracy, w przypadku pracy w podmiotach publicznych i innych finansowanych z pieniędzy podatnika, jest typową korupcją i należy ją zgłaszać.

Gdzie zgłosić nepotyzm w pracy?

Jeżeli masz pewność, że zostały naruszone prawa względem innych osób podczas rekrutacji i była faworyzowana konkretna osoba, z pominięciem procedur w zatrudnianiu, należy:

  • /pierwszy krok/ zgłosić utworzonym kanałem wewnętrznym wewnątrz urzędu/instytutu do wskazanych i zaufanych w regulaminie osób. Każdy urząd jest zobowiązany, zgodnie z prawem do ustanowienia takich wewnętrznych procedur i kanałów dla sygnalisty. Pamiętaj, sygnalista jest chroniony od 17.12.2021 roku.
  • /drugi krok/ zanim zgłosisz, sprawdź, czy wyznaczone kanały zgłoszeniowe zapewniają poufność sygnaliście i anonimowość jego osoby przy przekazywaniu stosownego naruszenia.

Jeżeli nie masz zaufania do ustanowionych procedur, zgłoś do wyznaczonych podmiotów w pobliżu kanałem zewnętrznych. M.in. wszystkie gminy w Polsce, zgodnie z projektem ustawy będą zobowiązane do utworzenia takich kanałów zgłoszeniowych.

  • /krok trzeci/ czekać, zgodnie z obowiązującymi terminami na odpowiedź. Jakie są to terminy, znajdziesz tutaj. Jeśli nadal istnieje proceder nepotyzmu możesz zgłosić problem to mediów. Zgodnie z prawem, media są wskazane jako trzeci poziom przekazania naruszenia prawa. Media będą miały możliwość upublicznić naruszenie, co wpłynie decydentów.

Jeśli nadal masz wątpliwości, gdzie się zgłosić, możesz uzyskać odpowiednie informacje na infolinii Policji,  Państwowej Inspekcji Pracy lub napisz do nas. Podpowiemy.

Nepotyzm w firmie

Każda z firm zatrudniających powyżej 50 osób również będzie zobowiązana do wdrożenia odpowiednich procedur chroniących sygnalistę. Jeżeli firma jest w grupie podmiotów obowiązanych jest obowiązek wdrożenia ochrony sygnalistów bez względu na wielkość zatrudnienia.

Pamiętaj. Niekiedy zgłoszenie nepotyzmu w miejscu pracy będzie skutkować odwetem. Jeżeli powstanie:

a) ostracyzm społeczny,
b) mobbing, narastanie konfliktów w pracy,
c)efekt łamania praw pracowniczych lub dyskryminacji,

możesz złożyć zawiadomienie do Państwowej Inspekcji Pracy. Zgodnie z prawem, jesteś chroniony, a osoby, które podejmują działania odwetowe, na mocy polskiego prawa o ochronie sygnalisty, mogą zostać ukarane karą pozbawienia wolności.

Gdzie zgłosić nepotyzm?

Jakie są korzyści ze zgłaszania nepotyzmu w pracy? Przede wszystkim jest to Twoje miejsce pracy i przestrzeń, w której funkcjonujesz przez spory czas. Dlatego nepotyzm jest problemem, ponieważ wpływa na:

  • relacje społeczne wewnętrz organizacji poprzez konflikty w firmie, słabnącą motywację, brak poczucia sprawiedliwości oraz blokadę rozwoju i awansów,
  • dobrobyt i kondycję ekonomiczną firmy (przynoszą wymierną stratę finansową przez m.in. słaby wizerunek i unikanie firmy przez lepszych na rynku pracowników tzw. talentów),
  • funkcjonowanie firmy, jej ocenę i relacje z otoczeniem (kontrahentami, społecznością lokalną) itd. przez brak kompetencji, wizerunek kulejącego PR i „employer branding”
  • obszar o nazwie społeczna odpowiedzialność biznesu (CSR).

Skutki nepotyzmu w pracy – dlaczego stanowi problem?

Obsadzanie atrakcyjnych stanowisk w pracy powinno nastąpić po ocenie kwalifikacji pracownika i jego faktycznej przydatności w firmie. Jeżeli koneksje rodzinne stanowią podstawę zatrudnienia w przedsiębiorstwie, może dojść do wielu niepożądanych sytuacji, które w efekcie zaskutkują stratami finansowymi.

Przykłady nepotyzmu (z częstych relacji w mediach):

  1. egzaminy na studia wyższe, aplikacje, staże, specjalizacje,
  2. zatrudniania w spółkach gminnych, powiatowych czy Skarbu Państwa,
  3. awanse w karierze politycznej czy wojskowej.

Zatem dla dobra podmiotu, dobra zatrudnionych w niej pracowników zapobiegaj destrukcyjnym wpływom na funkcjonowanie przedsiębiorstwa. Jak wiele negatywnych odczuć i opinii jest z tym związane, mamy informacje codziennie.

Oczywiście, nepotyzm w pracy nadal ma się bardzo dobrze. Nie oznacza to, że ten stan należy zaakceptować. Sytuacja ta bardzo często powoduje spadek jakości i dostępu do usług, obniżenie wymagań i co za tym idzie brak oczekiwanego postępu i równego traktowania wszystkich obywateli, zgodnie Konstytucją RP, art. 32 – Równość i zakaz dyskryminacji.