Seksizm w pracy – definicja

Cytując art. 18 Kodeksu pracy: „dyskryminowaniem ze względu na płeć jest (…) każde niepożądane zachowanie o charakterze seksualnym lub odnoszące się do płci pracownika, którego celem lub skutkiem jest naruszenie godności pracownika, w szczególności stworzenie wobec niego zastraszającej, wrogiej, poniżającej, upokarzającej lub uwłaczającej atmosfery; na zachowanie to mogą się składać fizyczne, werbalne lub pozawerbalne elementy (molestowanie seksualne)”.

Seksizm w miejscu pracy w praktyce

Zachowania, które mają znamiona seksizmu to:

  • uwagi nie na miejscu
  • stereotypowe żarty dotyczące płci,
  • wyszydzanie pracownika z uwagi na faktyczne lub stereotypowe cechy dotyczące płci,
  • publiczne poniżanie
  • wyzywanie
  • obmawianie
  • opisywanie i zamieszczanie materiałów bez zgody w internecie („cyberprzemoc”)
  • pomijanie w podawanie ręki
  • nieodpowiednie gest
    • banalizowanie wypowiedzi przedstawicieli jednej z płci podczas spotkań pracowniczych
  • a nawet naruszanie nietykalności osobistej,
  • „klepanie po pupie”
  • obmacywanie
  • stalking (poniżej wyjaśnienie)
  • pomijanie przy podwyżkach
  • pomijanie podczas rozdawania nagród pracowniczych (tzw. premii uznaniowych),
  • pomijanie przy awansie, (tzw. szklany sufit)
  • nierówne wynagrodzenie z uwagi na płeć
  • wysyłanie na szkolenia i proponowanie innych form podnoszenia kwalifikacji
  • dyskryminowanie podczas rekrutacji (np. gdy kryterium zatrudnienia jest płeć, a nie kwalifikacje czy umiejętności).

Seksizm. Jak sobie z nim radzić?

Seksizm w miejscu pracy to wciąż palący problem wielu przedsiębiorstw. Seksizm – to bardzo trudny przeciwnik i nie łatwo z nim walczyć.

Powodów jest kilka.

Po pierwsze: często zdarza się, że osobami dyskryminującymi są właściciele, pracownicy na wyższych stanowiskach oraz przełożeni –  mogą wykorzystać swoją pozycję w firmie i czuć się przy tym bezkarnie.

Po drugie: Ponadto seksizm w pracy trudno jest udowodnić. Niekiedy osoba dyskryminowana usłyszy, że nadinterpretowuje sytuację. Przykład: pomijanie przy podwyżkach nie ma związku z płcią ALE decydujące są takie kwestie jak zaangażowanie w projekt czy inne niemierzalne czynniki

Po trzecie: uwarunkowania środowiskowe i kulturowe. Inaczej te zachowania będą (niestety) odczytywane na terenie placu budowy, z dużą przewagą mężczyzn czy kancelarii prawniczej, gdzie najczęściej występuje parytet w równowadze.

Stalking – czym jest? Krótko i na temat

Stalking, czyli uporczywe nękanie, ze względu na płeć. To jedna z dość często występujących  form  prześladowania  kobiet  w  sieci (art.  190a  § 1  k.k.)

To  przestępstwo, od 2011 roku jest w  Kodeksie  karnym. Polega  na  uporczywym  nękaniu  innej  osoby  (lub  osoby  jej  najbliższej),  które  wzbudza  u   niej   uzasadnione   okolicznościami   poczucie   zagrożenia  lub  istotnie  narusza  jej  prywatność.  Przestępstwo  stalkingu  zagrożone  jest  karą  pozbawienia wolności, w zależności od sytuacji od 2 do lat 12

Można tak wyliczać. Występuje i co dalej?

Pamiętaj. Seksizm w miejscu pracy jest zachowaniem niezgodnym z prawem.

Według art. 18. Kodeksu pracy: ”Pracownicy powinni być równo traktowani w zakresie nawiązania i rozwiązania stosunku pracy, warunków zatrudnienia, awansowania oraz dostępu do szkolenia w celu podnoszenia kwalifikacji zawodowych, w szczególności bez względu na płeć (…)”.

Czy mogę to zgłosić jako sygnalista?

Oczywiście. Każdy podmiot, zwłaszcza zatrudniający pow. 50 pracowników jest zobowiązany do stworzenia procedur, które umożliwiają zgłaszanie naruszeń prawa.

Takie pytanie możesz zadać w kadrach lub u kierownictwa, bez ujawniania szczegółów. Jeśli potrzebujesz więcej informacji, znajdziesz je tutaj: jak zgłosić naruszenie prawa jako sygnalista.

Pamiętaj: Jeśli jesteś świadkiem seksizmu masz prawo zgłosić to w miejscu pracy. W każdym podmiocie można to zrobić ustanowioną procedurą chroniącą osoby zgłaszających naruszenia. Reguluje to ustawa o sygnalistach

Nawet jeśli większość sytuacji tego typu jest bardzo skomplikowana, warto reagować nawet na pojedyncze ślady nadużyć wobec zatrudnionych. W ten sposób można uchronić siebie oraz innych przed o wiele gorszymi skutkami nierównego traktowania w miejscu pracy.

Jeśli natomiast:

  • nie ma procedur lub
  • boisz się odwetu ze względu na brak poufności zastosowanych kanałów zgłoszeniowych

może zgłosić się do Państwowej Inspekcji Pracy i dochodzić swoich praw w sądzie pracy jako osoba dyskryminowana ze względu na płeć.

Niemniej w czasie postępowania będzie musiała udowodnić, że faktycznie doszło do jej nierównego traktowania.

Jak udowodnić seksizm?

Kluczowe jest, by osoba pokrzywdzona lub jej zaufana osoba zaczęła zbierać dowody dyskryminowania. Ważne są fakty, a nie insynuacje.

Można na przykład:

  • wskazać, że osiąga lepsze wyniki od osób, które częściej otrzymują nagrody czy są awansowane;
  • przedstawić, że na wszystkie atrakcyjne kursy wysyłani byli przedstawiciele jednej płci, mimo istnienia obiektywnych przesłanek, by wysłać tam pracownika płci przeciwnej.
  • Wskazać świadków, w przypadku żartów nie na miejscu, poniżania itd.

Jak to wygląda w Polsce i nie tylko. Zapraszamy do obszernego raportu dot. cyberprzemocy wobec kobiet, gdzie najdziesz więcej interesujących materiałów (przypadków, historii oraz definicji, jak rozpoznać seksizm. Dostępny poniżej:

https://www.hfhr.pl/wp-content/uploads/2017/12/HFPC-Cyberprzemoc-wobec-kobiet-raport-www.pdf

I na koniec. Pamiętaj, osoba pokrzywdzona ma możliwość domagać się odszkodowania. Jego wysokość nie może być mniejsza od minimalnego wynagrodzenia za pracę. Górnej granicy rekompensaty finansowej nie ustalono