Sygnalista w organach publicznych - poznaj jego prawa

W dniu 17 grudnia 2021 r. upłynął termin wdrożenia wymagań zawartych w Dyrektywie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/1937 z dnia 23 października 2019 roku w sprawie ochrony osób zgłaszających naruszenia prawa Unii, powszechnie zwanej jako Dyrektywa o sygnalistach.

Do 17 grudnia 2021 r. wszystkie państwa członkowskie UE, w tym Polska, powinny były wprowadzić wszelkie przepisy ustawowe, wykonawcze i administracyjne niezbędne do wykonania postanowień dyrektywy.

kalendarz2

Jak zgłosić naruszenie prawa jako sygnalista?

Tutaj znajdziesz przewodnik: Jak zgłosić naruszenie prawa jako sygnalista? Krok po kroku

Sygnalista w jednostkach samorządu terytorialnego - zapewnij mu bezpieczeństwo

  • Dyrektywa o sygnalistach chroni osoby dokonujące zgłoszeń, które posiadają informacje na temat naruszeń związanych z pracą, w tym:

    1. pracowników, przyszłych pracowników i byłych pracowników,
    2. osoby prowadzące działalność gospodarczą,
    3. akcjonariusze lub wspólnicy oraz osoby będące członkami organu administrującego, zarządzającego lub nadzorującego przedsiębiorstwa, w tym członków niewykonawczych, a także wolontariuszy i stażystów, bez względu na to, czy otrzymują oni wynagrodzenie,
    4. osoby pracujące pod nadzorem i kierownictwem wykonawców, podwykonawców i dostawców.

  • Dyrektywa chroni również

    1. osoby pomagające w dokonywaniu zgłoszenia,
    2. osoby trzecie powiązane z osobami dokonującymi zgłoszenia, które mogą doświadczyć działań odwetowych w kontekście związanym z pracą, takich jak współpracownicy lub krewni,
    3. podmioty prawne, które stanowią własność osoby dokonującej zgłoszenia, dla których taka osoba pracuje lub które są w inny sposób z nią powiązane w kontekście związanym z pracą.

2 poufny

Czego modą dotyczyć naruszenia?

pliki (1)
  • Naruszenia objęte zakresem stosowania aktów Unii z następujących dziedzin prawa:

    1. zamówienia publiczne,
    2. usługi, produkty i rynki finansowe oraz zapobieganie praniu brudnych pieniędzy,
    3. bezpieczeństwo produktów i ich zgodności z wymogami,
    4. bezpieczeństwo transportu,
    5. ochrona środowiska,
    6. ochrona radiologiczna i bezpieczeństwo jądrowe,
    7. bezpieczeństwo żywności i pasz, zdrowie i dobrostan zwierząt,
    8. zdrowie publiczne,
    9. ochrona konsumentów,
    10. ochrona prywatności i danych osobowych oraz bezpieczeństwo sieci i systemów informacyjnych.

  • Naruszenia mające wpływ na interesy finansowe Unii i okreslone szczegółowo w stosownych środkach uniknych

  • Naruszenia dotyczące rynku wewnętrznego, w tym naruszenia unijnych zasad konkurencji i pomocy państwa, jak również naruszenia dotyczące rynku wewnętrznego, w odniesieniu do działań, które stanowią naruszenie przepisów o podatku od osób prawnych lub do praktyk mających na celu uzyskanie korzyści podatkowej sprzecznej z przedmiotem lub celem mającym zastosowanie przepisów o podatku od osób prawnych

  • Nie jest to zbiór zamknięty. Ustawodawca krajowy w stosownych przepisach może poszerzyć zakres dziedzin lub aktów prawnych, które podlegać będą takim samym wymaganiom jakie są wymienione w Dyrektywie o sygnalistach. Również pracodawca może w wewnętrznych procedurach wskazać przykłady naruszeń, które mogą być zgłaszane kanałem wewnętrznym dla sygnalisty.

Co to oznacza dla samorządów?

Kto podlega pod wymagania Dyrektywy?
  • Każda gmina, powiat i województwo oraz podmioty będące własnością lub znajdujące się pod kontrolą wyżej wskazanych podmiotów są zobowiązane do ustanowienia wewnętrznych kanałów i wprowadzenia stosownych procedur umożliwiających dokonywanie zgłoszeń naruszenia prawa.

  • Od wskazanego obowiązku ustawodawca może zwolnić gminy liczące mniej niż 10 000 mieszkańców lub zatrudniające mniej niż 50 pracowników oraz pozostałę wskazane powyżej podmioty publiczne (powiaty, województwa oraz podmioty stanowiące własność lub znajdujące się pod kontrolą jednostek samorządu terytorialnego) pod warunkiem, że zatrudniają one mniej niż 50 pracowników. Czy takie zwolnienia dla wskazanych przypadków będzie - dowiemy się kiedy wejdą w życie stosowne przepisy krajowe, na które ciągłe czekamy.

  • Ze względu jednak na szeroki wachlarz zadań, które są w kompetencji JST wskazane jest, aby podmioty publiczne wdrożyły stosowne rozwiązania. Organizacje, które przygotują i udostępnią odpowiednie kanały będą postrzegane przez społeczeństwo jako uczciwe, rzetelne i odpowiedzialne.

Co należy zrobić, aby spełnić wymagania dyrektywy?
  • Należy podjąć działania polegające na wdrożeniu stosownych procedur oraz wyborze kanału zgłoszeniowego, który w sposób poufny, bezpieczny i niezależny, pozwoli na korespondencję z sygnalistą.

  • Sygnalista powinien mieć możliwość przekazania informacji ustnie lub pisemnie. Należy jednak dokonać wyboru takiego kanału zgłoszeniowego, aby zapewnić osobie zgłaszającej odpowiedni poziom poufności, anonimowości i bezstronności oraz umożliwić wymianę korespondencji.

  • Procedury powinny regulować sprawy dotyczące kanału zgłoszeniowego, terminów i sposobów realizacji poszczególnych działań oraz odpowiedzialności. Należy wyznaczyć bezstronną osobę lub wydział właściwych do podejmowania działań w związku z otrzymanym zgłoszeniem. Obsługę zgłoszeń można również zlecić podmiotowi zewnętrznemu.

  • Osoby upoważnione do przyjmowania zgłoszeń i podejmowania działań wyjaśniających powinny przejść stosowane szkolenie oraz powinny być odpowiednio umocowane w organizacji. Wskazane jest, aby charakteryzowały się wysoką etyką zawodową.

  • Informację o wdrożonych rozwiązaniach należy przekazać pracownikom i współpracownikom oraz należy ją udostępnić innym osobom, które z racji posiadanych informacji powinny mieć możliwość zgłaszania nieprawidłowości.

Co mogę zrobić już dziś?

  • Nie czekaj z wprowadzaniem wymagań. Pamiętaj, sygnalista jest już chroniony od 17 grudnia 2021 r.

  • Zastanów się jaki kanał zgłoszeniowy wybrać. My proponujemy bezpieczny i anonimowy kanał SYGNALISTA24.info. Więcej informacji na dedykowanej stronie: Sygnalista24.info

  • Zastanów się kogo wyznaczyć na osobę przyjmującą zgłoszenia i podejmującą działania wyjaśniające. Może będzie to cały wydział, a może zaufany podmiot zewnętrzny?

  • Przygotuj odpowiednie procedury, które będą regulowały sprawy dotyczące kanału zgłoszeniowego, terminów i sposobów realizacji poszczególnych działań oraz odpowiedzialności. Możesz to zlecić nam - dane do kontaktu.

  • Zleć wykonanie pełnej usługi wdrożeniowej obejmującej udostępnienie kanału zgłoszeniowego, przygotowanie i wdrożenie procedur, przeszkolenie pracowników, współpracowników oraz inne zaangażowane osoby. Zadbaj również o poprawne funkcjonowanie systemu po wdrożeniu – zlecając usługę powdrożeniową obejmującą m.in. audyty wewnętrzne, szkolenia przypominające, aktualizację dokumentacji. Możesz to zlecić nam. Wstępną ofertę na kompleksowe wdrożenie, utrzymanie oraz kanał zgłoszeniowy znajdziesz tutaj.

Nie wiesz, od czego zacząć?

BEZPŁATNYY KONFIGURATOR OFERTY

Zaufali nam